Do czego można wykorzystać skórkę od banana? Zobacz nietypowe zastosowania

Skórkę od banana można wykorzystać przede wszystkim jako naturalny, bogaty w potas nawóz do roślin doniczkowych oraz darmowy środek do polerowania skórzanych butów i czyszczenia z kurzu domowych liści. Świetnie sprawdza się również w domowej kosmetyce do łagodzenia swędzących ukąszeń owadów oraz jako kuchenny dodatek zmiękczający twarde mięso podczas pieczenia. Zamiast lądować w koszu na śmieci, ten organiczny odpad dostarcza cennych minerałów i zastępuje drogie, chemiczne preparaty ze sklepu.

Prawda jest zresztą absolutnie taka, że przez lata sam wyrzucałem te żółte obierki do odpadów zmieszanych. Traktowałem je jako bezużyteczny śmieć. Zmieniłem zdanie dopiero wtedy, gdy moja monstera na ciasnym balkonie na poznańskich Ratajach zaczęła gubić liście i żółknąć. Wyrzuciłem nawozy ze sklepu i przeszedłem na resztki z kuchni. Efekt przeszedł moje najśmielsze oczekiwania. Roślina odżyła w trzy tygodnie. To działa. Zupełnie bez żadnej magii i kupowania plastiku.

Do czego można wykorzystać skórkę od banana na co dzień? Lista jest długa i mocno zaskakująca. Zobacz nietypowe zastosowania, które pomagają oszczędzać pieniądze i wpisują się w zasady zero waste.

Do czego można wykorzystać skórkę od banana w ogrodzie i doniczkach?

Rośliny kochają potas. Fosfor i wapń też. Banan to prawdziwa bomba tych składników. Kiedy kupujemy gotowe odżywki do kwiatów, płacimy w dużej mierze za wodę, ładne opakowanie i marketing. Skórka z banana ma to wszystko w sobie za darmo. Wystarczy ją odpowiednio przetworzyć, żeby oddała minerały prosto do ziemi.

A potas odpowiada za gospodarkę wodną rośliny. Wzmacnia jej łodygi. Pomaga przetrwać suszę w mieszkaniu, kiedy zapomnimy o podlewaniu przez tydzień. Skórki rozkładają się w glebie dość szybko, zapraszając do współpracy pożyteczne mikroorganizmy. Więc zamiast wydawać gotówkę, po prostu zjedz owoc, a resztę oddaj naturze. Poniższa tabela pokazuje, co dokładnie kryje się w tej niepozornej powłoce.

Warto pamiętać, że surowa skórka rzucona prosto na wierzch ziemi w doniczce może przyciągnąć muszki owocówki. Pleśń też szybko się na niej pojawi. Trzeba to zrobić inaczej. Sposobów jest kilka, a najprostszy z nich wymaga tylko słoika i odrobiny cierpliwości.

Jak zrobić nawóz ze skórek bananów do kwiatów domowych?

Zrobienie płynnej odżywki zajmuje dosłownie dwie minuty pracy i kilkadziesiąt godzin czekania. Woda bananowa to najbezpieczniejsza forma nawożenia, bo nie ryzykujemy przenawożenia azotem, co często zdarza się przy sztucznych preparatach. Dobrym pomysłem jest trzymanie specjalnego słoika na blacie kuchennym, do którego dorzucamy obierki na bieżąco.

Jak się za to zabrać w domowych warunkach:

• Potnij skórkę z jednego lub dwóch bananów na bardzo drobną kostkę. Im mniejsze kawałki, tym szybciej uwolnią się cenne minerały do roztworu. Wrzuć je na dno czystego, litrowego słoika. Zalej całość przegotowaną, ale ostudzoną wodą aż po sam brzeg i zakręć mocno wieczko. Odstaw ten miksturę w ciemne miejsce, na przykład do szafki pod zlewem, na pełne 48 godzin. Woda w tym czasie ściemnieje i nabierze mętnego koloru. To naturalny proces.
• Po upływie dwóch dni odcedź płyn przez zwykłe sitko kuchenne.
• Rozcieńcz uzyskany koncentrat z czystą wodą w proporcji jeden do jednego. Podlewaj nim fikusy, paprocie, skrzydłokwiaty, pelargonie, a nawet jukę ogrodową raz na dwa tygodnie.
• Pozostałe na sitku rozmyte resztki wyrzuć prosto do kompostownika na działce, gdzie dokończą swój żywot zasilając pryzmę w węgiel i potas.

A co z zapachem? Czasami woda lekko fermentuje. Śmierdzi dziwnie. Rozwiązaniem jest dodanie odrobiny fusów z kawy do ziemi, co neutralizuje ten zapach i dodaje roślinie trochę azotu. Ja stosuję ten płyn od miesięcy i widzę gigantyczną poprawę u moich roślin. Puszczają nowe pędy jak szalone.

Czy skórka od banana nadaje się do czyszczenia butów i skórzanych rzeczy?

Wewnętrzna, biała strona bananowej łupiny zawiera naturalne oleje i woski. Dokładnie te same substancje, których szukamy w drogich pastach do obuwia. Kiedy po raz pierwszy o tym usłyszałem, pukałem się w czoło. Kto normalny pociera buty owocem? Spróbowałem jednak na starych, mocno zniszczonych sztybletach przed wtorkowym wyjściem na miasto, bo skończyła mi się czarna pasta. Wynik mnie zszokował.

Skóra wchłonęła wszystko. Zniknęły drobne zarysowania. Powierzchnia zrobiła się matowo lśniąca, nawilżona i miękka w dotyku. Wystarczy wziąć świeżą skórkę, przetrzeć but jej wewnętrzną stroną, a na koniec wypolerować całość suchą, bawełnianą szmatką. Banan zbiera brud i jednocześnie natłuszcza materiał. Zwykły owoc za grosze robi robotę, za którą płacimy w sklepach obuwniczych spore sumy.

Metoda sprawdza się na naturalnej skórze licowej. Nie próbuj tego na zamszu czy nubuku, bo zniszczysz fakturę i narobisz trudnych do usunięcia plam. Używam tego patentu do odświeżania skórzanych torebek i pasków do spodni. Wcieram, czekam pięć minut, wycieram mikrofibrą. Gotowe.

Jak polerować liście roślin domowych za pomocą banana?

Rośliny oddychają przez liście. Kurz, który osiada na nich w mieszkaniach, zatyka aparaty szparkowe i blokuje dostęp światła. Zaburza to proces fotosyntezy. Zamiast kupować chemiczne nabłyszczacze w sprayu, które często duszą roślinę warstwą sztucznego wosku, weź skórkę po śniadaniu (nawet jeśli do porannego jajka w koszulce banan był tylko słodkim dodatkiem).

Przetrzyj delikatnie górną powierzchnię dużych liści (np. u monstery, fikusa czy zamiokulkasa) wewnętrzną stroną skórki. Olejki w niej zawarte zbierają kurz jak magnes i zostawiają piękny, naturalny połysk. Dodatkowo roślina wchłania śladowe ilości potasu bezpośrednio przez liść. Zrób to raz w miesiącu. Twoje rośliny będą wyglądać jak prosto z dobrej kwiaciarni.

Jakie nietypowe zastosowania ma skórka z banana w kosmetyce i na skórę?

Skórka jest pełna antyoksydantów, witaminy C i E oraz enzymów. Łagodzi stany zapalne. Babcine sposoby często opierały się na tym, co było akurat pod ręką w kuchni. Dziś wracamy do tych metod, bo mamy dość chemii i konserwantów nakładanych na ciało.

Najlepszym, sprawdzonym przeze mnie zastosowaniem jest walka z ukąszeniami komarów. Latem komary tną niemiłosiernie. Bąble swędzą, a drapanie prowadzi do ran. Wystarczy przyłożyć kawałek wewnętrznej strony skórki z banana do ugryzienia i potrzeć przez minutę. Cukry i enzymy wyciągają płyn z rany, a swędzenie ustępuje niemal natychmiast. To stary, kempingowy trik. Działa też na lekkie podrażnienia po spotkaniu z pokrzywą.

Niektórzy robią z niej maseczki na twarz, miksując z jogurtem. Ja w takie rzeczy się nie bawię, ale znajome twierdzą, że cera po tym jest napięta i odżywiona. Skórka zawiera luteinę, która chroni skórę przed uszkodzeniami słonecznymi. Możesz po prostu potrzeć nią twarz przed pójściem spać, zostawić na kwadrans i zmyć ciepłą wodą. Kosztuje to okrągłe zero złotych.

Czy pocieranie zębów skórką od banana naprawdę je wybiela?

Internet pełen jest filmików, na których ludzie pocierają zęby bananem i chwalą się śnieżnobiałym uśmiechem. Prawda jest tu trochę bardziej skomplikowana. Skórka z banana nie posiada właściwości wybielających w sensie chemicznym. Nie zmieni naturalnego koloru twojego szkliwa tak, jak robi to nadtlenek wodoru u dentysty.

Ale ma inną zaletę. Jest bogata w mangan, potas i magnez. Pocieranie zębów wewnętrzną warstwą przez około dwie minuty przed szczotkowaniem działa jak delikatny peeling. Usuwa powierzchowne osady z kawy, herbaty i wina. Zęby wydają się jaśniejsze, bo są po prostu lepiej doczyszczone i wypolerowane. U mnie to chyba tylko złudzenie optyczne po umyciu, ale faktem jest, że zęby są bardzo gładkie pod językiem. Warto spróbować, bo w przeciwieństwie do sody oczyszczonej czy węgla, banan nie rysuje bezcennego szkliwa.

Co zrobić ze skórką od banana w kuchni zamiast wyrzucać do kosza?

Wyrzucanie jedzenia to dramat, dlatego warto stosować sprytne triki, takie jak planowanie posiłków i wiedza o tym, czy można obrać ziemniaki dzień wcześniej. Zero waste to nie tylko modne hasło, to realna potrzeba w czasach drogiej żywności i rosnących gór śmieci. Skórki z bananów są jadalne. Tak, dobrze czytasz. W wielu krajach azjatyckich i afrykańskich dodaje się je do curry, smaży lub piecze. Trzeba tylko pamiętać o jednej ważnej rzeczy. Zawsze wybieraj banany ekologiczne (bio), jeśli planujesz je zjeść. Konwencjonalne uprawy są mocno pryskane pestycydami (warto przy tym pamiętać, jak duża bywa szkodliwość popularnych środków, takich jak Miedzian), a chemia osadza się właśnie na łupinie.

Jeśli pieczesz twarde mięso, na przykład wołowinę, połóż na dnie brytfanny kilka umytych skórek od banana. Ułóż na nich mięso. Enzymy zawarte w skórce działają zmiękczająco na włókna mięśniowe. Pieczeń wyjdzie krucha, soczysta i nie wysuszy się od spodu. Skórka odda też lekko słodkawy aromat, który świetnie komponuje się z ostrymi przyprawami. Po upieczeniu po prostu wyrzuć resztki z brytfanny.

Możesz też wrzucić połówkę dobrze umytej skórki do blendera, kiedy robisz poranny koktajl owocowy lub przygotowujesz wypieki, przy których dokładnie sprawdzasz, ile waży szklanka mąki czy cukru. Zblenduje się na gładką masę. Doda smoothie błonnika, który rewelacyjnie wpływa na pracę jelit i daje uczucie sytości na dłużej. Smak lekko się zmieni, stanie się bardziej ziemisty, ale przy dodatku masła orzechowego i kakao w ogóle tego nie poczujesz.

Jak przygotować wegański bekon ze skórek bananowych?

To brzmi jak żart z wegan, ale nim nie jest. Wegański bekon ze skórek robi furorę w sieci. Umyj dokładnie skórkę z dwóch ekologicznych bananów i zeskrob łyżeczką resztki białego miąższu od środka, żeby została sama cienka warstwa. Pokrój ją na podłużne paski. W małej miseczce przygotuj marynatę: wymieszaj dwie łyżki sosu sojowego, łyżeczkę wędzonej papryki, trochę syropu klonowego i odrobinę czosnku w proszku. Wrzuć paski do marynaty na dziesięć minut. Rozgrzej na patelni łyżkę oleju i smaż paski z obu stron, aż staną się ciemne, chrupiące i bąbelkujące. Cukry z syropu i banana karmelizują się, dając dymny, słono-słodki smak. Struktura po usmażeniu jest zaskakująco podobna do spieczonego boczku. Kładę to na kanapki z pomidorem i sałatą. Smakuje obłędnie i rozwiązuje problem wyrzucania obierek.

Przestań wyrzucać pieniądze do śmieci. Następnym razem, kiedy zjesz banana, zatrzymaj się na sekundę. Zrób nawóz do usychającego kwiatka w salonie. Przetrzyj zakurzone buty w przedpokoju. Usmaż wegański bekon z ciekawości. Rzucam ci wyzwanie: spróbuj przez jeden pełen tydzień nie wyrzucić ani jednej skórki od banana do kosza. Wykorzystaj je wszystkie. Zobaczysz, jak dużo wartości kryje się w tym, co do tej pory uważałeś za bezwartościowy odpad.

Często zadawane pytania (FAQ)

• Czy woda z bananów nadaje się do wszystkich roślin?
  Woda bananowa sprawdza się najlepiej u roślin kwitnących i owocujących oraz większości roślin doniczkowych. Należy unikać stosowania jej u roślin preferujących bardzo kwaśne podłoże i ubogą glebę, jak niektóre kaktusy czy rośliny owadożerne.
• Jak szybko rozkłada się skórka od banana w kompoście?
  W dobrze natlenionym i wilgotnym kompostowniku drobno pokrojona skórka od banana rozkłada się zazwyczaj w ciągu 3 do 4 tygodni. W całości proces ten może potrwać nawet kilka miesięcy.
• Czy skórka z banana przyciąga owady w domu?
  Tak, pozostawienie surowej, mokrej skórki na wierzchu ziemi w doniczce bardzo szybko przyciągnie muszki owocówki i ziemiórki. Dlatego zawsze należy robić z niej płynny nawóz lub zakopywać głęboko pod warstwą ziemi.
• Czy zjedzenie surowej skórki od banana jest bezpieczne?
  Skórka jest jadalna i nietoksyczna. Jednak przed spożyciem należy bezwzględnie upewnić się, że banan pochodzi z upraw ekologicznych (bio), aby uniknąć spożycia silnych pestycydów i chemikaliów rolniczych stosowanych na zewnątrz owocu.
• Jak długo można przechowywać nawóz z banana w słoiku?
  Odcedzoną wodę bananową najlepiej zużyć w ciągu tygodnia, przechowując ją w lodówce. Pozostawiona w temperaturze pokojowej na dłużej zacznie fermentować, pleśnieć i wydzielać bardzo nieprzyjemny zapach.
• Czy polerowanie liści bananem nie zaszkodzi roślinie?
  Delikatne pocieranie wewnętrzną stroną skórki jest bezpieczne dla roślin o gładkich, dużych liściach. Nie wolno stosować tej metody na liściach pokrytych meszkiem (np. fiołek afrykański), ponieważ resztki banana zgniją na włoskach.

Bibliografia i źródła wiedzy

1. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska – https://www.gov.pl/web/gios
2. Instytut Ogrodnictwa – Państwowy Instytut Badawczy – https://www.inhort.pl
3. Lasy Państwowe – https://www.lasy.gov.pl
4. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – https://www.gov.pl/web/nfosigw
5. Wydawnictwo Naukowe PWN – https://pwn.pl