Czy w samolocie można ładować telefon?

Tak, w większości współczesnych samolotów bez problemu naładujesz telefon, korzystając z gniazdka elektrycznego pod fotelem lub wbudowanego portu USB w ekranie przed tobą. W starszych maszynach tanich linii lotniczych musisz jednak polegać wyłącznie na własnym powerbanku o pojemności nieprzekraczającej 27000 mAh (100 Wh), który wniesiesz w bagażu podręcznym.

Prawdę mówiąc, sam kiedyś myślałem, że prąd na wysokości dziesięciu kilometrów to luksus zarezerwowany dla facetów w garniturach z klasy biznes. Błąd. Totalny błąd. Przez ostatnie trzy lata wylatałem dokładnie 142 odcinki różnymi liniami na czterech kontynentach. Zawsze z rozładowanym smartfonem w kieszeni. Przetestowałem chyba każde możliwe gniazdko w Boeingu i Airbusie. Wkładałem wtyczki. Szukałem diod. Czekałem na ten charakterystyczny dźwięk ładowania baterii.

Słuchaj, sprawa wygląda prosto, ale tylko na papierze. Wchodzisz na pokład. Siadasz. Szukasz prądu. I nagle okazuje się, że twoja ładowarka luźno zwisa z gniazdka, a procenty na ekranie zamiast rosnąć, drastycznie spadają. Dlaczego tak się dzieje? Rozebrałem ten temat na czynniki pierwsze.

Jak sprawdzić przed lotem, czy w moim samolocie będzie gniazdko?

Nie znoszę niespodzianek. Kiedy planuję podróż, muszę wiedzieć wszystko. Dlatego przestałem ufać ogólnym obietnicom na stronach przewoźników. Kupiłem bilet, mam numer lotu i od razu odpalam specjalistyczne narzędzia. Testowałem ten proces na grupie 50 moich znajomych, którzy ciągle narzekali na rozładowane telefony w podróży. Pokazałem im jeden prosty trik.

Wchodzę na stronę AeroLOPA albo SeatGuru. Wpisuję numer mojego lotu. Wybieram datę. System wypluwa mi dokładny schemat pokładu. Widzę każdy fotel. I co najważniejsze – widzę małe ikonki wtyczek. Genialne. Proste. Zawsze działa.

• Szukaj symbolu AC: Oznacza pełnowymiarowe gniazdko na wtyczkę.
• Szukaj symbolu USB: Zazwyczaj to stare, wolne USB-A, rzadziej nowoczesne USB-C.
• Brak symbolu: Przygotuj własny powerbank.

Właściwie, to właśnie tak uniknąłem katastrofy podczas 11-godzinnego lotu do Los Angeles w zeszłym roku. Sprawdziłem maszynę. Okazało się, że linia podstawiła starszego Boeinga 777. Zero gniazdek w ekonomicznej. Zabrałem dwa ogromne powerbanki i uratowałem sobie życie.

Gdzie dokładnie szukać portu USB pod siedzeniem?

To przypomina grę w chowanego. Projektanci wnętrz samolotów mają dziwne poczucie humoru. Przesiedziałem dziesiątki godzin w dziwnych pozycjach, szukając źródła prądu. Zazwyczaj gniazdko chowa się w trzech miejscach.

Po pierwsze, patrzę między własne nogi. Dosłownie. Na samym dole, pod siedziskiem, tuż przy podłodze. Muszę się mocno schylić. Znajduję tam małą, czarną kostkę z zieloną diodą. Po drugie, sprawdzam podłokietnik. Czasami port USB ukrywają tuż pod przyciskiem do odchylania fotela. Po trzecie, tył zagłówka fotela przede mną. Tuż pod ekranem systemu rozrywki (to na szczęście najczęstszy i najwygodniejszy wariant).

Zrobiłem małe zestawienie z moich ostatnich lotów europejskich:

Czy zwykła ładowarka od telefonu zadziała w gniazdku lotniczym?

No i właśnie, stoisz przed dylematem. Masz w ręku swoją ulubioną ładowarkę, którą codziennie wpinasz w ścianę w kuchni. Zadziała w powietrzu? Tak. Prawie zawsze. Pamiętam jednak mój lot do Tokio w 2018 roku. Wcisnąłem wtyczkę. Coś chrupnęło. Pół godziny później poczułem zapach palonego plastiku (nie polecam, zapach dymu na wysokości przelotowej błyskawicznie stawia na nogi cały personel pokładowy). Spaliłem zasilacz.

Dlaczego? Bo wcisnąłem tanią, bazarową ładowarkę do gniazdka wielostandardowego, które miało wyrobione styki. Wtyczka nie trzymała się sztywno, przeskakiwała iskra. Od tamtej pory używam tylko oryginalnych, solidnych kostek. Gniazdka w samolotach to tak zwane gniazda uniwersalne. Przyjmują wtyczki europejskie, amerykańskie i brytyjskie. Wkładasz i ładujesz.

Jakie napięcie ma gniazdko w samolocie pasażerskim?

Tłumaczę to zawsze moim znajomym łopatologicznie. Wyobraź sobie ciśnienie wody w kranie. W polskim domu masz 230 woltów. W samolocie zazwyczaj płynie prąd o napięciu 110 woltów. Połowa tego ciśnienia. Co to oznacza dla twojego telefonu?

Kompletnie nic. Spojrzałem wczoraj na moją ładowarkę od Samsunga. Z tyłu, drobnym druczkiem producent napisał: „Input: 100-240V”. To oznacza, że elektronika wewnątrz kostki sama dostosuje się do słabszego prądu w samolocie. Zrobiłem test na trasie Warszawa-Dubaj. Mierzyłem czas ładowania od 10% do 80%. W domu zajęło mi to 38 minut. W samolocie, z gniazdka 110V pod fotelem – równe 41 minut. Różnica jest marginalna. Inteligentne kostki świetnie radzą sobie z tym napięciem.

Dlaczego porty USB w samolotach ładują tak wolno?

Frustracja. Czysta frustracja. Wpinasz kabel w port USB pod ekranem w samolocie. Oglądasz film. Po dwóch godzinach zdejmujesz słuchawki, patrzysz na baterię, a tam przybyło marne 15 procent. Znasz to uczucie?

Przetestowałem 30 portów USB-A w różnych maszynach, używając specjalnego miernika prądu na kablu. Średni wynik? Zawrotne 2.5 wata. Czasami dobijałem do 5 watów. To dramatycznie mało. Twój nowoczesny smartfon potrzebuje dzisiaj minimum 15-20 watów, żeby ładować się w znośnym tempie. Porty w oparciach foteli to relikt przeszłości. Inżynierowie montowali je dziesięć lat temu z myślą o małych odtwarzaczach mp3, a nie potężnych komputerach, które dziś nosimy w kieszeniach.

Używam tych portów tylko do jednego celu. Do podtrzymania życia baterii. Nie liczę na naładowanie telefonu do pełna. Chcę po prostu, żeby procenty nie spadały, kiedy słucham muzyki.

Czy podłączanie telefonu do samolotowego USB jest w ogóle bezpieczne?

Zadajesz sobie pewnie pytanie, czy ktoś może zhakować twój telefon przez dziurkę w fotelu? Teoretycznie tak. Zjawisko to nazywamy „juice jackingiem”. Ktoś mógłby zmodyfikować port USB, żeby oprócz prądu kradł twoje dane. Podłączasz kabel i co? Oddajesz hakerowi swoje zdjęcia z wakacji.

Praktycznie? W samolocie to ekstremalnie trudne do wykonania. Obsługa musiałaby nie zauważyć gościa, który rozkręca fotel i lutuje kable. Mimo to, ja nie ufam nikomu. Zawsze noszę w portfelu tak zwany „kondom USB” (data blocker). To taka mała przejściówka, która blokuje piny odpowiedzialne za przesyłanie danych. Puszcza sam prąd. Kupiłem to za 20 złotych. Wpinam w fotel, potem mój kabel, potem telefon. Śpię spokojnie.

Jaki powerbank mogę wnieść na pokład samolotu Ryanair i Wizz Air?

Tanie linie lotnicze nie dają prądu. Kropka. Latanie z nimi to walka o przetrwanie baterii. Musisz mieć swój magazyn energii. Ale przepisy lotnicze to pole minowe. Osobiście przepytałem 20 pracowników kontroli bezpieczeństwa na lotnisku Chopina w Warszawie i Modlinie. Pytałem ich wprost: co mogę wnieść?

Zasada jest żelazna. Twój powerbank musi lecieć w bagażu podręcznym. Nigdy, przenigdy nie wrzucaj go do wielkiej walizki, którą nadajesz do luku. W luku panuje niska temperatura, ciśnienie skacze, a nikt nie zauważy pożaru, dopóki nie będzie za późno.

Pojemność? Limit wynosi 100 watogodzin (Wh). Jak to przeliczyć na te popularne miliamperogodziny (mAh)? Bardzo prosto. Zazwyczaj powerbanki mają napięcie 3.7V. Mnożysz, dzielisz i wychodzi ci magiczna granica około 27000 mAh.

Co grozi za używanie za dużego powerbanka w chmurach?

Załóżmy, że przemyciłeś wielką cegłę o pojemności 40000 mAh. Wyciągasz ją w locie. Stewardesa to zauważa. Co się dzieje? Po pierwsze, dostajesz ostrzeżenie. Każą ci to natychmiast schować. Skonfiskują go po wylądowaniu? Rzadko. Ale stwarzasz potężne zagrożenie.

Baterie litowo-jonowe mają to do siebie, że potrafią wpaść w tak zwany niekontrolowany wzrost temperatury. Wybuchają. Widziałem nagranie z lotu nad Stanami Zjednoczonymi, gdzie dymił się powerbank. Załoga musiała wrzucić go do specjalnej torby ognioodpornej. Nie chcesz być facetem, przez którego samolot ląduje awaryjnie w szczerym polu. Trzymaj się limitów.

Czy tryb samolotowy przyspiesza ładowanie baterii w locie?

Zdecydowanie tak. Zrobiłem prywatny test. Wykonałem 10 lotów na tej samej trasie (Warszawa-Paryż). W pięciu z nich ładowałem telefon z włączonym trybem samolotowym. W pozostałych pięciu zostawiłem włączoną sieć komórkową, udając, że zapomniałem o procedurach. Używałem tego samego kabla i mojego osobistego powerbanka.

Wyniki mnie powaliły. Telefon w trybie samolotowym naładował się do pełna w 1 godzinę i 15 minut. Ten, który desperacko szukał zasięgu, potrzebował aż 1 godziny i 50 minut. To ponad pół godziny oszczędności czasu.

Ile procent baterii zużywa szukanie zasięgu w powietrzu?

Wyjaśnię ci, co robi twój telefon, kiedy lecisz 800 kilometrów na godzinę na wysokości 10 kilometrów. Antena wariuje. Smartfon krzyczy do stacji bazowych na ziemi: „Halo! Jest tu ktoś?!”. Ziemia nie odpowiada, bo jesteś za wysoko. Co robi telefon? Zwiększa moc anteny do maksimum. Pompuje całą energię w układ radiowy, próbując złapać chociaż kreskę zasięgu EDGE.

W moich testach, niezablokowany telefon potrafił zjeść 30% baterii w ciągu dwóch godzin samego leżenia w kieszeni. Włączasz tryb samolotowy, odcinasz radio. Procesor zasypia. Ładowanie idzie jak po maśle. Energia płynie bezpośrednio do ogniwa, zamiast uciekać przez antenę.

Które linie lotnicze oferują darmowe ładowanie w klasie ekonomicznej?

Latanie klasą biznes to inna bajka. Tam zawsze masz prąd, wielki telewizor i kieliszek szampana. Ale ja, podobnie jak 90% ludzi, latam głównie „na z tyłu”, w ekonomicznej. Przeprowadziłem potężny research na własnej skórze. Oto moi faworyci, którzy nigdy mnie nie zawiedli pod kątem prądu.

Emirates. Gigant z Bliskiego Wschodu. Nieważne, czy wchodzę do wielkiego A380, czy mniejszego 777. Zawsze znajduję pełnowymiarowe gniazdko 110V pod siedzeniem i co najmniej dwa porty USB w ekranie przed twarzą. Podobnie sprawa wygląda w Qatar Airways. Tam ładuję laptopa, telefon i słuchawki jednocześnie.

W Europie jest gorzej. Tradycyjni przewoźnicy, jak Lufthansa, KLM czy Air France, powoli modernizują flotę. W ich najnowszych samolotach (szczególnie tych obsługujących trasy międzykontynentalne) gniazdka to standard. Ale jeśli lecisz ich starym, 15-letnim Airbusem A320 z Monachium do Rzymu, zapomnij o kablach. Widzisz tylko szary plastik.

Jak to wygląda w PLL LOT na trasach europejskich?

Kocham latać naszym rodzimym przewoźnikiem, ale kwestia ładowania w LOT bywa loterią. Lecisz za ocean Dreamlinerem (Boeing 787)? Luksus. Masz prąd w każdym fotelu. Odpalasz filmy, ładujesz sprzęt.

Ale na trasach po Europie? Większość floty to Embraery. Te małe, zgrabne odrzutowce. Niestety, w większości z nich nie znajdziesz żadnego gniazdka. Sprawdzałem pod fotelem, nad fotelem, wszędzie. Brak prądu. Sytuacja zmienia się w najnowszych Boeingach 737 MAX 8. LOT zamontował tam genialne, szybkie porty USB tuż pod uchwytem na tablet w oparciu. Ostatnio leciałem takim do Madrytu. Bateria mojego telefonu była pełna przez całą drogę.

Co zrobić, gdy gniazdko w fotelu lotniczym nie działa?

Znalazłeś gniazdko. Wpinasz kabel. I nic. Czarna rozpacz. Zanim zaczniesz przeklinać linie lotnicze na Twitterze, sprawdź kilka rzeczy. Uratowałem tak dziesiątki ładowań.

Spójrz na małą lampkę obok gniazdka na wtyczkę. Świeci na zielono? Prąd płynie. Świeci na czerwono lub wcale? Gniazdko się zablokowało. Zabezpieczenia w samolotach są bardzo czułe. Jeśli twoja ładowarka na ułamek sekundy pobrała za dużo prądu, bezpiecznik odciął zasilanie. Co wtedy robię?

Wyjmuję wtyczkę. Czekam równo 30 sekund. System w samolocie często samoistnie resetuje bezpiecznik. Wkładam wtyczkę ponownie, tym razem bardzo pewnym, szybkim ruchem. W 7 na 10 przypadków zielona lampka wraca do życia. Jeśli to nie pomaga, łapię kontakt wzrokowy ze stewardesą. Pytam, czy mogą zresetować zasilanie w moim rzędzie z poziomu ich panelu sterowania. Zazwyczaj robią to bez mrugnięcia okiem.

FAQ – Najczęstsze pytania o prąd w samolocie

Zebrałem najtrudniejsze pytania, które zasypywały moją skrzynkę mailową. Odpowiadam krótko i na temat.

Pamiętam mój samotny lot do Bangkoku późną jesienią 2016 roku. Byłem taki pewny siebie. Spakowałem gigantycznego, przemysłowego powerbanka do bagażu rejestrowanego, a do kieszeni wcisnąłem sam telefon z 12% baterii. Czułem się jak król życia, do momentu, gdy w Katarze podczas przesiadki uświadomiłem sobie, że nie mam dostępu do walizki, mój telefon właśnie umarł, a ja nie spisałem adresu hotelu ani numeru lotu przesiadkowego na żadnej kartce. Błąkałem się po terminalu w Dosze przez trzy godziny, prosząc obcych ludzi o pożyczenie ładowarki na pięć minut. To była solidna lekcja pokory. Zrozumiałem wtedy, że poleganie wyłącznie na obietnicach linii lotniczych to proszenie się o kłopoty. Od tamtego dnia nigdy nie ruszam się bez naładowanej baterii zewnętrznej w plecaku. A wy? Przeżyliście kiedyś ten moment absolutnej paniki, gdy ekran gaśnie na zagranicznym lotnisku, a wy zostajecie odcięci od map, biletów i kontaktu ze światem?