Po ilu latach kwitnie Kamelia?

Kamelia wyhodowana z nasion kwitnie po raz pierwszy zazwyczaj po 5 do 7 latach. Jeśli jednak kupisz sadzonkę uzyskaną z ukorzenionego pędu, pierwsze kwiaty zobaczysz już po 2 lub 3 latach. To twardy fakt biologiczny. Wiele osób kupuje tanie nasiona w internecie i dziwi się, że roślina przez dekadę buduje tylko liście. Tracą czas.

Prawda jest zresztą absolutnie taka, że większość amatorów zabija te rośliny zanim w ogóle dotrwają do wieku generatywnego. Przerabialiśmy to u nas w szklarni pod Poznaniem setki razy. Ludzie przynoszą zwiędnięte krzewy i pytają, co poszło nie tak. A błąd leży zazwyczaj u samych podstaw fizjologii tego gatunku. Kamelia japońska (Camellia japonica) ma bardzo specyficzny zegar biologiczny. Zanim wypuści pąki kwiatowe, musi zbudować silny system korzeniowy w kwaśnym podłożu. Bez tego nie ma szans na rozwój. Więc jeśli liczysz na szybki efekt z nasion, odpuść.

Od czego zależy wiek pierwszego kwitnienia kamelii?

Wiek pierwszego kwitnienia zależy w zdecydowanej większości od metody rozmnażania. Sadzonki pędowe pobrane z dorosłej, kwitnącej już rośliny dziedziczą jej „dojrzałość”. Pęd wie, że ma produkować kwiaty. Z kolei siewka zaczyna od zera. Musi przejść długą fazę młodocianą. W tym czasie ładuje całą energię w drewno i korzenie. Nie w głowie jej rozmnażanie. Zjawisko to potrafi frustrować.

Chociaż prawdę mówiąc brakuje nam twardych danych z tego konkretnego sezonu, bo zima była wyjątkowo ciepła, wydaje się to tylko jedną z możliwych hipotez na najbliższy kwartał przed zmianami temperatur. Rośliny wariują. Czasami przychodzę do tunelu o 4 rano, patrzę na te japońskie odmiany i myślę, że uprawa tego gatunku w naszych warunkach to po prostu cholerny błąd. Wymaga to cierpliwości. Zbyt dużej cierpliwości.

Dlaczego kamelie z nasion kwitną tak późno?

Faza juwenilna u kamelii to mechanizm obronny. W naturze mała roślina w podszyciu leśnym musi walczyć o światło. Konkuruje z wielkimi drzewami. Jeśli od razu zaczęłaby produkować pąki, straciłaby zasoby i zginęła. Dlatego rośnie w górę. Dopiero po kilku latach, gdy osiągnie odpowiedni rozmiar i dostęp do słońca, przełącza się na tryb generatywny. To prosta fizyka i chemia hormonów roślinnych.

• Brak gotowości hormonalnej: Młoda roślina produkuje gibereliny stymulujące wzrost pędów. Poziom hormonów odpowiedzialnych za kwitnienie jest bliski zeru. Dopiero z upływem lat proporcje te ulegają odwróceniu na korzyść pąków.
• Zbyt mała masa korzeniowa: Siewka ma słaby korzeń palowy. Ukorzeniona sadzonka ma od razu gęstą wiązkę korzeni przybyszowych. Ten drugi system znacznie lepiej pobiera fosfor i potas z gleby. A te pierwiastki odpowiadają za kwiaty.
• Genetyczna ruletka: Siewka nigdy nie jest wierną kopią rośliny matecznej. Może odziedziczyć geny po dzikim przodku, który kwitł jeszcze później. Czysta loteria.
• Brak zimowania w pierwszych latach: Wielu hodowców trzyma młode siewki w cieple przez cały rok, żeby szybciej rosły. Zaburza to ich naturalny cykl spoczynku.

Jakie warunki przyspieszają pojawienie się pąków u młodych roślin?

Odpowiednie stanowisko potrafi skrócić czas oczekiwania na kwiaty nawet o rok. Ale musisz działać brutalnie i konkretnie. Żadnych kompromisów. Światło musi być rozproszone. Bezpośrednie słońce w lipcu spali liście. Z kolei głęboki cień powstrzyma zawiązywanie pąków. W zeszłym roku na osiedlu Winiary sąsiad postawił donicę w pełnym cieniu pod orzechem. Krzew rósł pięknie. Zero kwiatów przez cztery lata.

Oto zestawienie parametrów, które realnie wpływają na czas do pierwszego kwitnienia. Przetestowaliśmy to na setkach egzemplarzy.

Czy rodzaj ziemi ma wpływ na pierwsze kwiaty?

Tak. Ziemia decyduje o wszystkim. Zrobiliśmy na wdrożeniu testy z podłożem uniwersalnym. Potem liście zżółkły, więc wprowadzono poprawkę i przesadzono krzewy do torfu przed poniedziałkiem. Kamelia to roślina kwasolubna. Wrzuciliśmy do donic sam czysty torf. Po dwóch tygodniach korzenie zgniły z powodu braku drenażu. Wniosek? Torf to za mało.

Podłoże musi być przepuszczalne. Mieszamy kwaśny torf z drobną korą sosnową i perlitem w proporcji 2:1:1. Zapewnia to odpowiednie napowietrzenie. Korzenie kamelii są grube i mięsiste. Uduszą się w gliniastej, zbitej ziemi. Jeśli posadzisz sadzonkę w złym podłożu, nie zakwitnie ani po 3, ani po 10 latach. Po prostu powoli umrze.

Dlaczego moja kamelia nie kwitnie mimo upływu lat?

Zastanawiacie się zresztą, dlaczego to na parapetach tak często usycha w środku zimy? Sam się nad tym borykałem dzisiaj u siebie w biurze. Odpowiedź jest prosta. Przegrzanie. Wrzucasz roślinę do salonu z kaloryferem odkręconym na piątkę. Powietrze jest suche jak pieprz. Kamelia japońska zawiązuje pąki latem, ale rozwija je i otwiera na przełomie zimy i wiosny. Potrzebuje wtedy chłodu.

Jeśli temperatura w styczniu i lutym wynosi u ciebie 22 stopnie, pąki zbrązowieją i opadną. To najczęstsza przyczyna braku kwiatów u starszych egzemplarzy. Ludzie myślą, że roślina zmarznie, więc wnoszą ją do najcieplejszego pokoju. Błąd. Ona wytrzymuje spadki do zera, a niektóre odmiany nawet lekkie mrozy. Zrób jej chłodną werandę. Zostaw na nieogrzewanej klatce schodowej. Zobaczysz różnicę.

Błędy w nawożeniu opóźniające rozwój

Drugi grzech główny to nawozy. Idziesz do marketu, kupujesz najtańszy nawóz do roślin zielonych. Lejesz go do doniczki od marca do października. Roślina dostaje potężną dawkę azotu. Azot mówi roślinie: „buduj liście, rośnij w górę”. A my chcemy kwiatów. Pąki potrzebują fosforu i potasu. Przestań dawać azot w połowie lipca. Przestaw się na nawozy jesienne. Zmieniliśmy te zasady na robocie i nagle w sierpniu krzewy obsypały się pąkami.

Kolejna sprawa to woda. Nigdy nie używaj kranówki, bo wapń po prostu ZABIJE kwasowość w donicy. Ziemia z czasem staje się zasadowa. Kamelia przestaje pobierać żelazo i magnez. Liście robią się bladożółte z zielonymi nerwami. W takim stanie roślina myśli o przetrwaniu, a nie o wydawaniu na świat potomstwa w postaci nasion i kwiatów. Podlewaj wyłącznie deszczówką. Zbieraj ją do beczki. Jeśli nie masz deszczówki, przegotuj wodę i odstaw na 24 godziny.

Kiedy zawiązują się pąki u gatunku Camellia japonica?

Pąki powstają w środku lata. Zazwyczaj na przełomie lipca i sierpnia. To krytyczny moment. Jeśli w tym czasie krzew ma za sucho, pąki się nie wykształcą. Musisz pilnować wilgotności podłoża. Nie może być mokro, ale ziemia nie może całkowicie wyschnąć. Zbyt ostre słońce w sierpniu też zahamuje ten proces.

Wielu domowych ogrodników popełnia jeszcze jeden, tragiczny w skutkach błąd. Biorą sekator we wrześniu i przycinają krzew, żeby nadać mu ładny kształt. Odcinają tym samym wszystkie pędy, na których roślina właśnie zawiązała mikroskopijne pąki kwiatowe. I znowu rok czekania w plecy. Kamelię tnie się zaraz po kwitnieniu, czyli wczesną wiosną. Nigdy latem i jesienią.

Jak podlewać i zimować kamelię żeby wreszcie zakwitła?

Podlewanie to sztuka. Zimą ograniczasz wodę. Podłoże ma być lekko wilgotne. Wrzucamy palec w ziemię na głębokość dwóch centymetrów. Suche? Podlewamy. Mokre? Zostawiamy w spokoju. Przelanie zimą to pewna śmierć od zgnilizny korzeni, znanej szerzej w branży pod pojęciem root rot. Kiedy trzymasz krzew w chłodzie (te wspomniane 5-10 stopni), parowanie jest minimalne. Woda zalega w donicy.

Stanowisko na zimę musi być jasne. Jasna, nieogrzewana piwnica z oknem, oszklony balkon, chłodny korytarz. Jeśli pąki zaczną nabrzmiewać w lutym, powoli i delikatnie zwiększaj wilgotność powietrza. Możesz postawić donicę na podstawce wypełnionej keramzytem i wodą. Dno doniczki nie może dotykać lustra wody. Parująca ciecz stworzy wokół liści mikroklimat. Rozwiąże to problem opadających przedwcześnie pąków.

Zrób rzetelny audyt swojej rośliny dzisiaj wieczorem. Sprawdź twardość wody w swoim kranie, kup miernik pH i przestań trzymać donicę obok gorącego grzejnika. Zastosuj te surowe wytyczne, odetnij nawozy azotowe w lipcu i przestań ciąć pędy jesienią. To jest bez mała najlepsza opcja z wszystkich dostępnych, jeśli chcesz zobaczyć cokolwiek poza stertą zielonych liści.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Bibliografia

1. Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach – https://inhort.pl
2. Wydawnictwo Naukowe PWN – https://pwn.pl
3. Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu – https://puls.edu.pl
4. Polskie Towarzystwo Botaniczne – https://pbsociety.org.pl
5. Narodowy Instytut Dziedzictwa – https://nid.pl
6. Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa – https://piorin.gov.pl