Wierzba Hakuro zimą – jak ją przygotować na mrozy?

Wierzba Hakuro zimą wymaga przede wszystkim osłonięcia miejsca szczepienia oraz korony przy użyciu białej agrowłókniny zimowej o gramaturze minimum 50g/m2. Przygotowanie na mrozy musimy rozpocząć dopiero po pierwszych przymrozkach, kopczykując dodatkowo podstawę pnia ziemią lub grubą warstwą kory sosnowej. To absolutna podstawa. Jeśli zrobisz to za wcześnie, roślina zaparzy się pod osłoną.

Zabezpieczenie wierzby japońskiej przed mrozem spędza sen z powiek wielu właścicielom ogrodów. Mamy tu do czynienia z rośliną o azjatyckim rodowodzie, która w polskim klimacie potrafi kaprysić. Szczególnie wrażliwe są egzemplarze szczepione na pniu. Ich system korzeniowy znajduje się w gruncie, ale najdelikatniejszy punkt – miejsce zrostu podkładki ze szlachetną odmianą Nishiki – wisi w powietrzu i przyjmuje na siebie najmocniejsze uderzenia mroźnego wiatru. My w praktyce szkółkarskiej widzimy to co roku. Wiosną przychodzą klienci z suchymi badylami. Pytają, co poszło nie tak. Zazwyczaj zawiodła jedna prosta czynność opóźniona o dwa tygodnie.

Wierzba Hakuro zimą – czy ta odmiana przetrwa polskie mrozy?

Przetrwa, o ile potraktujesz ją z odpowiednią uwagą w pierwszych trzech latach po posadzeniu. Wierzba całolistna (Salix integra) ma genetyczną tolerancję na spadki temperatur, ale dotyczy to głównie formy krzaczastej. Forma pienna to sztuczny twór. Podkładką jest zazwyczaj silnie rosnąca, odporna wierzba, a na górze mamy delikatną koronę Hakuro Nishiki. Mroźny, wschodni wiatr potrafi wysuszyć pędy na wiór. Zjawisko to nazywamy suszą fizjologiczną. Ziemia zamarza. Korzenie nie pobierają wody. Wiatr wyciąga wilgoć z pędów. Roślina po prostu usycha z braku wody, a nie stricte od ujemnej temperatury. To brutalna prawda.

Dojrzałe okazy radzą sobie znacznie lepiej. Kora na pniu grubieje, tkanki drewnieją w pełni przed nadejściem grudnia. Mimo to, nagłe anomalie pogodowe z temperaturą spadającą do minus dwudziestu stopni w nocy potrafią zabić nawet pięcioletnie drzewko. Dlatego okrywanie wierzby Hakuro traktujemy jako polisę ubezpieczeniową. Kosztuje to kilkanaście złotych i kwadrans pracy.

Kiedy dokładnie zacząć zabezpieczać wierzbę japońską przed zimnem?

Nigdy nie patrz w kalendarz. Patrz na termometr i za okno. Zwijanie drzewka w kokon w połowie października, kiedy w dzień mamy piętnaście stopni na plusie, to wyrok śmierci dla rośliny. Pod agrowłókniną stworzysz szklarnię. Pąki ruszą, a grzyby zjedzą pędy od środka. Czekamy na moment, w którym temperatura w ciągu dnia spada w okolice zera, a w nocy utrzymuje się lekki przymrozek rzędu minus trzech czy pięciu stopni przez kilka dni z rzędu. W zdecydowanej większości przypadków w Polsce przypada to na przełom listopada i grudnia. Ziemia musi lekko stwardnieć z wierzchu.

Jak krok po kroku okryć wierzbę Hakuro Nishiki szczepioną na pniu?

Proces osłaniania wykonujemy w suchy, bezwietrzny dzień. Potrzebujesz do tego sznurka jutowego, agrowłókniny zimowej i odrobiny wyczucia w dłoniach. Zbyt ciasne wiązanie połamie cienkie gałązki, które u tej odmiany są wyjątkowo kruche.

• Związanie korony w snopek. Najpierw delikatnie chwytamy wszystkie pędy i zbieramy je ku górze. Oplatamy luźno sznurkiem, tworząc z korony coś na kształt wrzeciona. To zabezpiecza gałęzie przed wyłamaniem pod ciężarem mokrego śniegu. Śnieg w lutym potrafi ważyć tony.
• Nałożenie kaptura ochronnego.
  Owijamy koronę minimum dwiema warstwami białej agrowłókniny P-50. Schodzimy materiałem w dół, obowiązkowo zakrywając zgrubienie na pniu, czyli miejsce szczepienia. Wiążemy sznurek pod szczepieniem na pniu. Mocno, żeby wiatr nie podwiał materiału.
• Zabezpieczenie podstawy. Dół. Sypiemy kopiec z kory lub torfu.
• Ochrona samego pnia. Opcjonalnie u młodych sztuk owijamy pień słomianą matą lub specjalną taśmą jutową, co zapobiega pękaniu kory od różnicy temperatur między mroźną nocą a słonecznym porankiem.

Czego użyć do osłony korony i pnia przed wiatrem?

Na rynku mamy dostępne różne materiały, ale nie każdy nadaje się do żywej rośliny. Poniższa tabela bezlitośnie obnaża wady i zalety popularnych rozwiązań osłonowych stosowanych na działkach.

Czy wierzbę Hakuro obcina się przed zimą?

Nie. Absolutnie nie chwytaj za sekator jesienią. To najgorsza opcja z wszystkich. Wiele osób myśli, że jeśli skróci pędy w październiku, ułatwi sobie zakładanie agrowłókniny. W ten sposób otwierasz rany. Soki w roślinie wciąż krążą, a każda rana to otwarta brama dla mrozu, który wejdzie w tkanki znacznie głębiej, rozsadzając komórki od wewnątrz. Wierzbę Hakuro tniemy wyłącznie wiosną, zazwyczaj w marcu, kiedy minie ryzyko silnych mrozów, oraz latem w celu zagęszczenia korony.

Prawda jest zresztą absolutnie taka, że u nas na szkółce pod Poznaniem w zeszłym roku chłopaki zapomnieli okręcić kwaterę z młodymi szczepami. Zrobiło się nagle minus piętnaście w połowie stycznia, a wiało tak, że urywało głowy. Rano patrzę na te rzędy i widzę same czarne badyle. Wtedy człowiek uświadamia sobie, że to całe gadanie o globalnym ociepleniu można włożyć między bajki, jak ci wywieje z konta parę tysięcy złotych za zmarznięty materiał. Nawet kora nie pomogła, bo wiatr zwiał ją do rowu.

Błędy jesiennego cięcia, które niszczą drzewko

Przycinając pędy w listopadzie, wymuszasz na roślinie reakcję obronną. Zamiast wejść w stan spoczynku zimowego (dormancji), wierzba próbuje zasklepić rany. Traci na to energię. Skutki są opłakane.

• Przemarzanie całych gałęzi aż do miejsca szczepienia, co skutkuje martwicą miazgi.
• Infekcje grzybowe wchodzące przez wilgotne rany przy jesiennych deszczach.

Zostaw długie pędy. Zwiąż je. Obetniesz wszystko na jeża dopiero na przedwiośniu. Zaufaj mi.

Podlewanie i nawożenie wierzby japońskiej jesienią – co musimy zrobić?

Wierzby to rośliny pijące wodę w ogromnych ilościach. Ich środowisko naturalne to tereny wilgotne. Błędem jest zaprzestanie podlewania zaraz po opadnięciu liści. Ziemia przed nadejściem mrozów musi być mocno nasączona wodą. Jeśli jesień jest sucha, lejemy wodę pod pień obficie raz w tygodniu aż do pierwszych przymrozków. Zgromadzona w gruncie wilgoć uchroni system korzeniowy przed wspomnianą wcześniej suszą fizjologiczną.

A co z nawożeniem? Od połowy sierpnia kategorycznie odstawiamy nawozy azotowe. Azot pędzi roślinę do wzrostu. My chcemy, żeby wyhamowała. Młode, wiotkie przyrosty wypuszczone we wrześniu nie zdążą zdrewnieć i zginą przy pierwszym mrozie. Jesienią możemy podać wyłącznie nawozy fosforowo-potasowe (tzw. nawozy jesienne). Potas zagęszcza soki komórkowe, działając jak naturalny płyn do chłodnic w samochodzie. Obniża temperaturę zamarzania wody wewnątrz rośliny. Zmieniliśmy te zasady na robocie lata temu i odsetek wypadów zimowych spadł nam prawie do zera.

Jak ratować przemarzniętą wierzbę Hakuro po zimie?

Zdarza się. Odwijasz agrowłókninę w kwietniu, a pędy są czarne, suche i łamią się w palcach. Zastanawiasz się, czy wyrywać drzewko z korzeniami i jechać do sklepu po nowe. Wstrzymaj się. Wierzba ma gigantyczną zdolność do regeneracji. Bierzemy ostry sekator i przeprowadzamy test. Tniemy pęd centymetr po centymetrze od góry, szukając żywej, zielonej tkanki wewnątrz. Jeśli pod korą widać zieleń, roślina żyje.

Często bywa tak, że cała korona wymarzła, ale miejsce szczepienia ocalało. Wtedy tniemy drastycznie, zostawiając zaledwie dwucentymetrowe czopy przy samym szczepieniu. Wierzba potrafi z takich uśpionych pąków wypuścić w jednym sezonie półmetrowe przyrosty i odbudować całą kulę. Warunek jest jeden: podkładka musi być zdrowa. Jeśli z pnia poniżej szczepienia wybijają dzikie, zielone pędy (tzw. wilki), a góra milczy do maja, oznacza to śmierć zraza szlachetnego. Wtedy pozostaje nam już tylko szpadel.

Dbanie o rośliny ozdobne to nie jest fizyka kwantowa. Wymaga po prostu brutalnej konsekwencji i trzymania się terminów. Odpuścisz okrycie przy minus piętnastu, stracisz drzewko. Wyjdziesz z sekatorem w grudniu, stracisz drzewko. Zostawisz suchą ziemię przed grudniem, masz dużą szansę na straty. Ogród nie wybacza lenistwa, więc ruszaj do pracy, zamiast liczyć na łagodny styczeń.

Bibliografia

1. Związek Szkółkarzy Polskich – https://www.zszp.pl
2. Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach – https://www.inhort.pl
3. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa – https://piorin.gov.pl
4. Polskie Towarzystwo Botaniczne – https://pbsociety.org.pl