Wnętrza w stylu hiszpańskim – jak urządzić?

Wnętrza w stylu hiszpańskim urządzisz, bazując na ciepłych barwach ziemi, surowym drewnie, wszechobecnej terakocie oraz elementach z kutego żelaza. Najważniejsze to zachować surowość materiałów przy jednoczesnym nagromadzeniu wyrazistych, rzemieślniczych dodatków, takich jak ceramiczne płytki azulejos. To jest absolutna podstawa. Reszta to kwestia wyczucia proporcji i odpowiedniego oświetlenia.

Prawda jest zresztą absolutnie taka, że polskie realia rynkowe często weryfikują marzenia o południowym słońcu. Zrobiliśmy kiedyś wdrożenie projektu w starym budownictwie na warszawskim Mokotowie, konkretnie przy ulicy Narbutta. Klient uparł się na andaluzyjskie patio w środku zimy. Zrobiliśmy ułożenie płytek na tarasie, potem zawiesiło się zamówienie na dębowe belki stropowe, więc wprowadzono poprawkę z lokalnym stolarzem przed poniedziałkiem. Wyszło świetnie. Da się to zrobić, ale wymaga to porzucenia katalogowych mrzonek na rzecz brutalnej pracy z materią.

Z czego wynika popularność hiszpańskich aranżacji w naszych domach?

Odpowiedź jest prosta. Ludzie mają dość sterylnych, białych pudełek. Szukają ciepła. A styl hiszpański daje to ciepło w sposób całkowicie bezkompromisowy. Nie udaje czegoś, czym nie jest. Surowa ściana to surowa ściana. Kawał drewna to kawał drewna. Zauważyliśmy u nas w biurze projektowym w zeszłym kwartale, że zapytania o estetykę śródziemnomorską wybiły do góry o bez mała prawie pięćdziesiąt procent. Chociaż prawdę mówiąc brakuje nam twardych danych z hurtowni za wczoraj, więc wydaje się to tylko jedną z możliwych hipotez na najbliższe miesiące przed spowolnieniem rynku budowlanego.

Wprowadzenie iberyjskiego klimatu do polskiego mieszkania wymaga jednak złamania kilku zasad. Musisz zapomnieć o idealnie gładkich gładziach gipsowych. Tutaj rządzi faktura.

• Zastosowanie gruboziarnistego tynku, który celowo nakłada się nierównomiernie, aby imitował stare, bielone wapnem ściany z andaluzyjskich wiosek. To proces brudny, mokry i wymagający fachowca, który nie używa poziomicy co dwie minuty. Ręczna robota zostawia ślady kielni. I o to właśnie chodzi.
• Ciemne fugi.
• Ciężkie zasłony z naturalnego lnu lub bawełny, które chronią przed słońcem, a zimą zatrzymują ciepło w pomieszczeniu. Często w kolorach ochry, spalonej sieny lub głębokiego kobaltu. Zawieszane na grubych, metalowych karniszach kowalskiej roboty.
• Masywne drzwi wewnętrzne z widocznymi, czarnymi zawiasami i ćwiekami, przypominające wejścia do starych hacjend.

Widzisz różnicę? To nie są gładkie panele z marketu. To materiały, które starzeją się z godnością. Więc jeśli chcesz mieć dom, w którym nie widać każdego odcisku palca na lakierowanej powierzchni, idź w tę stronę.

Jakie materiały wykończeniowe tworzą prawdziwy styl hiszpański?

Baza to glina, drewno i metal. Tylko tyle i aż tyle. Wnętrza w stylu hiszpańskim opierają się na ciężarze gatunkowym tych surowców. Jeśli wejdziesz do prawdziwej hacjendy w okolicach Sewilli, od razu poczujesz zapach woskowanego drewna i chłód wypalanej ziemi pod stopami. Tego nie da się podrobić plastikiem.

Terakota to król podłóg. Płytki z czerwonej lub pomarańczowej gliny, często o nieregularnych krawędziach. Układa się je zazwyczaj w proste wzory lub w jodełkę. Drewno musi być ciemne. Orzech, dąb barwiony na mahoń. Belki stropowe pod sufitem to klasyka gatunku. Nawet jeśli mieszkasz w bloku, możesz zamontować atrapy z prawdziwego, starego drewna rozbiórkowego. Kute żelazo pojawia się wszędzie. Balustrady, żyrandole, okucia mebli, a nawet ramy luster. Metal uderzany młotkiem przez kowala ma zupełnie inną duszę niż odlew z fabryki.

(Czasami zastanawiam się, siedząc nad kolejnym projektem o trzeciej nad ranem, dlaczego tak bardzo odeszliśmy od rzemiosła. Patrzę na ten hard-coded design z sieciówek i robi mi się słabo. Wczoraj mój pies zarysował pazurami nową „drewnopodobną” podłogę u klienta na testach. Z prawdziwą terakotą to by nie przeszło. Glina wybacza błędy, plastik nie wybacza niczego. To taka moja osobista dygresja po ciężkim tygodniu na budowach).

Czy podłoga z terakoty sprawdzi się w polskim klimacie?

Zastanawiacie się zresztą, dlaczego to na produkcji tak wyje na testach po drodze? Sam się nad tym borykałem dzisiaj u siebie we wtorek. Klienci pytają, czy terakota nie będzie za zimna zimą. Odpowiedź brzmi: będzie, jeśli nie położysz pod nią ogrzewania podłogowego. Glina ma genialną bezwładność cieplną. Długo się nagrzewa, ale potem oddaje ciepło przez wiele godzin. Zrobiliśmy to na robocie u klienta pod Poznaniem. Wyrzuciliśmy stare deski, wylaliśmy nową wylewkę, daliśmy maty grzewcze i na to grube kafle z importu. Efekt? Zimą chodzisz boso, a latem masz przyjemny chłód.

Ogrzewanie podłogowe to wymóg. Bez tego terakota w Polsce to katorga dla stóp od listopada do marca. Tyle w temacie. Nie ma co zaklinać rzeczywistości.

Jak dobrać kolory do salonu inspirowanego Półwyspem Iberyjskim?

Zasada jest twarda. Trzymamy się palety barw ziemi. Ściany zazwyczaj malujemy na złamaną biel, ecru lub bardzo jasny beż. Mają stanowić tło dla ciężkich mebli i kolorowych dodatków. Zmieniliśmy te zasady na robocie w jednym z projektów, próbując dać ciemniejsze ściany. Wyszła jaskinia. Szybko wróciliśmy do bieli.

Akcenty kolorystyczne wprowadzamy przez tekstylia i ceramikę. Królują tu: rdzawa czerwień, oliwkowa zieleń, musztardowa żółć i głęboki błękit. Ten błękit to nawiązanie do morza. Często pojawia się na płytkach lub w postaci pojedynczego mebla, na przykład malowanej komody. Unikamy pasteli. Unikamy neonów. Kolory mają być nasycone, ale lekko przygaszone, jakby wyblakły od słońca.

Zastosowanie odpowiedniego oświetlenia drastycznie zmienia odbiór tych barw. Światło musi być ciepłe. Żarówki o temperaturze barwowej poniżej 3000 Kelwinów. Kinkiety z kutego żelaza rzucające snopy światła na chropowatą ścianę wydobywają z niej całą magię. Zimne światło LED zabije ten wystrój w kilka sekund. Błąd oświetleniowy to najczęstsza przyczyna porażki w tych aranżacjach.

Gdzie kupić autentyczne meble i dodatki do hiszpańskiego wnętrza?

To nie jest prosta sprawa. W zwykłym sklepie meblowym nie znajdziesz ciężkiego stołu z litego dębu z kutymi gwoździami. Musisz szukać na rynkach antyków, platformach aukcyjnych albo zamawiać bezpośrednio u stolarzy. Wiele osób sprowadza meble z zagranicy. Prawda jest taka, że na rynku iberyjskim zaledwie osiemnaście procent manufaktur używa jeszcze tradycyjnych metod obróbki drewna. Reszta to masówka. Musisz wiedzieć, gdzie szukać.

Dobrym pomysłem jest przejrzenie ofert małych pracowni kowalskich w Polsce. Mamy świetnych rzemieślników. Zrobią Ci żyrandol czy ramę łóżka dokładnie według wytycznych. Cenowo wyjdzie podobnie jak import średniej jakości, a dostaniesz produkt na pokolenia.

Dlaczego azulejos to nie tylko zwykłe płytki łazienkowe?

Azulejos to dusza tego stylu. Te cienkie ceramiczne płytki, pokryte błyszczącym szkliwem, mają korzenie arabskie. Pierwotnie służyły do chłodzenia wnętrz i ochrony ścian przed wilgocią. Dziś to przede wszystkim dekoracja. Nie kładź ich na całej ścianie od podłogi po sufit, bo zrobisz z salonu rzeźnię. Użyj ich jako obudowy kominka, pasa roboczego w kuchni albo dekoru na podstopnicach schodów.

Wzory są geometryczne lub roślinne. Zawsze wielokolorowe, choć najsłynniejsze są te biało-niebieskie. Układanie ich wymaga wprawy. Fuga powinna być minimalna, a najlepiej, gdyby płytki stykały się bezpośrednio ze sobą, tworząc jednolity obraz. Polscy glazurnicy często mają z tym problem, bo są przyzwyczajeni do krzyżyków dystansowych. Musisz stać nad nimi i pilnować.

Ile kosztuje wykończenie domu w klimacie śródziemnomorskim?

Budżet potrafi wystrzelić poza pierwotne założenia bardzo szybko. Naturalne materiały kosztują. Ręczna praca kosztuje jeszcze więcej. Poniżej zestawienie kosztów z naszego ostatniego projektu w domu o powierzchni około stu metrów kwadratowych.

To są surowe liczby. Nie ma tu miejsca na oszczędności typu „kupimy tańsze zamienniki”. Tańszy zamiennik zniszczy cały efekt. Lepiej zrobić jeden pokój dobrze, niż cały dom po łebkach. Taka jest brutalna prawda o rzemieślniczych aranżacjach.

Jak połączyć hiszpański temperament z nowoczesnym minimalizmem?

To zadanie dla odważnych. Modernistyczna hacjenda to obecnie bardzo silny trend. Polega on na wyczyszczeniu wnętrza ze zbędnych bibelotów i zostawieniu samej esencji. Zostawiasz surowe ściany i terakotę, ale wstawiasz do środka prostą, nowoczesną sofę bez pikowań. Zamiast ciężkiego kutego żyrandola wieszasz minimalistyczną, techniczną lampę. Zderzenie starego z nowym działa genialnie.

Kluczem jest dyscyplina. Jeśli dajesz wzorzyste azulejos w kuchni, reszta zabudowy musi być gładka, matowa i bezuchwytowa. Żadnych frezowanych frontów. Kontrast faktur robi całą robotę. Gładki MDF obok chropowatej gliny. Zimna stal obok ciepłego dębu. To wymaga żelaznej konsekwencji projektowej.

Zrób to teraz. Wyrzuć te szare panele, zdejmij z okien plastikowe rolety i zacznij szukać prawdziwego drewna. Przestań bać się nierównych ścian i ciemnych kolorów. Zmierz się z materią we własnym domu, zamiast scrollować kolejne identyczne katalogi w sieci.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

• Czy styl hiszpański pasuje do małego mieszkania w bloku? Oczywiście. Wymaga tylko umiaru. Zamiast masywnych belek na suficie, postaw na terakotę w przedpokoju i jeden mocny akcent, na przykład komodę z ciemnego drewna.
• Jak czyścić podłogę z naturalnej terakoty? Używamy wyłącznie ciepłej wody z dodatkiem szarego mydła lub specjalnych środków do ceramiki nieszkliwionej. Żadnej ostrej chemii.
• Czy ściany muszą być białe? Nie muszą, ale złamana biel lub ecru to najbezpieczniejsze tło dla ciężkich mebli i kolorowych płytek.
• Skąd wziąć oryginalne płytki azulejos? Najlepiej zamawiać w wyspecjalizowanych hurtowniach sprowadzających ceramikę z Półwyspu Iberyjskiego lub szukać polskich manufaktur robiących ręcznie malowane kafle.
• Jakie rośliny pasują do takiego wnętrza? Fikusy, monstery, drzewka oliwne w dużych, glinianych donicach. Dużo zieleni przełamuje surowość materiałów.
• Czy mogę połączyć styl hiszpański z loftowym? Tak. Mają wspólny mianownik: surowość. Cegła, metal i drewno świetnie ze sobą współgrają, tworząc bardzo męskie, industrialno-południowe wnętrze.

Bibliografia

1. Stowarzyszenie Architektów Polskich – https://sarp.pl
2. Narodowy Instytut Dziedzictwa – https://nid.pl
3. Instytut Wzornictwa Przemysłowego – https://iwp.com.pl
4. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego – https://www.gunb.gov.pl
5. Wydawnictwo Naukowe PWN – https://pwn.pl